عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

764

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

قبول داريم . به علاوه يك كرور تومان از آن‌كه نوز مىدهد اضافه مىدهيم . در بيستم و بيست و يكم روزبه‌روز عده تجار و اصناف زياد مىشوند و دكاكين طهران را مىبندند . در يوم نوزدهم ، سعد الدوله وزير تجار و سعيد السلطنه وزير نظميه از طرف صدارت پيش تجار كه در سر قبر شاه مرحوم در زاويهء [ حضرت ] عبد العظيم بودند ، آمدند و گفتند به طهران بياييد ، البته رضاى خاطر شما به عمل مىآيد . گفتند : سابق دولت تقبل كرد كه « نوز » را معزول [ كند ] نكرد . حال هم دروغ مىگويد . البته پادشاهى كه يك مملكت را به نوز يهودى مىفروشد ، ما هم اطاعت نداريم ، مگر او را بردارد . شاه و صدارت به اين سخنان اعتنايى نكردند و مشغول كار خود مىباشند . لكن روزبه‌روز عدهء عارضين افزون مىشود تا كار سخت خواهد شد . از قرار معلوم تجار اطراف كار را محكم كرده‌اند . طهران در روز بيست و يكم صفر 1323 ، شاه در حضور وليعهد و وزرا گفت : تكليف وزرا در اين سفر اين است كه امور خود را مرتب دارند و هريك مشغول كار خود مىباشند و اگر كار مشكل شد به وليعهد عرض كنند و هفته [ اى ] سه روز ، درب خانه منعقد باشد « 1 » و وليعهد هم در اطاق ابيض كه در عمارت گلستان است هفته [ اى ] سه روز جلوس كند و وزرا امور مشكله را پيش او ببرند و نيز اگر لازم شد به توسط پست به صدارت و شاه بنويسند . وزير داخله مشير السلطنه خواهد بود كه كاغذهاى حكام را بايد جواب بنويسد و وزير مخصوص در اطاق نظام بنشيند و هفته [ اى ] سه روز سرداران و رؤساى نظام را حاضر كرده ، به كارهاى آنها رسيدگى نمايد . اگر لازم شد به وليعهد يا به شاه به توسط پست بنويسند و سفارش زياد از موسيو نوز و گمركات كرد . طهران چند ماه بود كه عين الدوله خيال دارد كه استيفاى ولايات را از مستوفىها بگيرد و به موسيو نوز وزير گمرك بدهد .

--> ( 1 ) . يعنى هفته‌اى سه روز ، دربار سلطنتى كه محل حل و عقد و رتق و فتق امور بود باز باشد و وزرا و دولتمردان بر سر كار باشند .